کوچکترین و بزرگترین قرآن

{عمر اقطع بزرگترین خوشنویسان زمان خود بود. با این که دست راست نداشت با دست چپ خط را چنان خوش و زیبا می‌نوشت که دیده از دیدن نوشته‌هایش سیر نمی‌شد. وی با خط غبار، قرآنی نوشت که از بس کوچک بود در جای نگین انگشتری جا می‌گرفت. آن را یه امید گرفتن صله‌ای شایان، نزد امیر تیمور گورکان برد اما سلطان بدین سبب که عمر، کلام خدا را به خط ریز آنچنانی نوشته بود به وی التفاتی نکرد.

اقطع جبران را به نوشتن قرآنی پرداخت که در ازای هر سطرش یک ذرع و عرض هر خطش پنج گره بود و طول صفحه‌هایش دو ذرع و نیم، پهنای هر صفحه‌اش یک ذرع و قط قلم صد یک ذرع بود.

عمر اقطع در مدت چهار سال و نیم کتابت این قرآن را به پایان برد و پس از این که با ظرافت و هنرمندی شگفت‌انگیزی تذهیب و جلد کرد، بر گردونه‌ای نهاد و روانه دولتخانه تیمور شد.

سلطان چون خبر یافت، خدمتگزاری را با عده‌ای از علمای بزرگ دین و بزرگان دربار پیاده به پیشباز رفت و به عمر اقطع که چنین اثر بزرگی را در وجود آورده بود، پاداش سنگینی بخشید و وی را از مقربان خویش کرد.

این قرآن در دولتخانه تیمور همواره به مواظبت و حرمت تمام نگهداری می‌شد و چون تیمور در سال 807 هجری قمری در شهر اترار درگذشت، آن را در آرامگاهش نهادند.

این قرآن که بیشتر مردم به غلط نویسنده‌اش را بایسنقر پسر شاهرخ و نواده تیمور پنداشته‌اند و به همین سبب به قرآن بایسنقری معروف شده است، تا زمان نادرشاه همچنان درست به جا بود و این سردار بزرگ در لشکرکشیها به جهت تبرّک و تیمّن آن را با احترام بر توپ مخصوصی می‌نهاد و پیشاپیش سپاهیان می‌برد و چون در سال 1160 هجری[تا اینجا صفحه 92 کتاب] کشته شد، سران سپاهش برگهای آن را جدا کردند و هر کس ورقی چند از آن برگرفت و اکنون جز چند برگی که در کتابخانه آستان قدس رضوی ضبط است و قطعاتی از بعضی صفحاتش که در کتابخانه ملک نگهداری می‌شود، اثری از آن به جا نمانده است(طرفه ها، صفحه 81).[تا اینجا صفحه 93 کتاب]}1

ارجاعات:

1ـ کتاب: در سفینه تاریخ (خواندنیها و حکایتهای تاریخی از ایران و چهارگوشه جهان)/ نویسنده: هدایت الله علوی/ انتشارات هیرمند/ چاپ اول 1376/ صفحه 92و93