عقده‌های روانی Complexes

{غروب یکی از روزهای پاییز ناگهان روشنایی خیره کننده و بدنبال آن صدای رعد بگوش می‌رسد و این بدان جهت است که دو جریان مخالف با برخورد به یکدیگر تولید روشنایی و بعد رعد می‌کند.

عقده‌های روانی ما نیز بدان سبب است، مشتی از افکار و اندیشه‌های مخالف در وجدان ما ذخیره شده ودر اثر گذشت سالها روی هم توده می‌شوند و ناگهان بر اثر یک فکر مخالف مانند دو نیروی برق بهم بر می‌خورند که ما آنرا عقده‌های روانی گوییم.

وجدان ما محفظه اندیشه‌ها است و این اندیشه‌ها با خاطرات ما رابطه مستقیم دارند. گاهی پیش می‌آید که آنچه در فکر ما می‌گذرد در وجدان می‌ماند و یک روز بصورت دیگری ظاهر می‌شود.

ما در زندگی خود شاهد بسیار حوادث و ماجراها بوده‌ایم. درست است که تمام آن از خاطر ما رفته ولی در ضمیر ناخودآگاه ما ذخیره شده است.

این موضوع را «بلولر» کشف نمود و مورد تأیید «فروید» قرار گرفت او می‌گوید همه ما دارای انواع عقده‌های روانی هستیم و از آن استفاده[تا اینجا ص 262 کتاب] می‌کنیم به این معنی که به اندازه عقده‌های انباشته شده دارای عقده هستیم.

«هسنار» این عقده‌ها را یکی از اسرار تفکر انسان می‌داند و می‌گوید چون یک موجود خارجی در وجود ما زندگی می‌کند و به میل خود مانند جاذبه مغناطیسی بطرف وجدان ما کشیده می‌شود، بدون اینکه احساس کنیم در درون ما فعالیت می‌کند. یکی دیگر می‌گوید ترکیبی از حالات انفعالی ضد یکدیگر است (مانند عشق و نفرت) که شخص نمی‌تواند به میل خود از آن استفاده نماید و از دوران کودکی این عقده در ما وجود دارد، گاهی از اوقات به سبب‌های نامعلوم ظاهر می‌شود و آنچه را که به یاد نداشته‌ایم به‌ خاطر می‌آوریم.

عقده‌های روانی در روان پزشکی مورد مطالعه زیاد قرار گرفته و درباره آن بحث زیاد می‌شود و آنها هم عقیده دارند؛ مشتی افکار و احساسات ضد یکدیگر است که در اعماق روح ما انباشته شده و روان پزشکان این عقده‌ها را با اسلوب‌های روانی خارج می‌کنند.

کودکی از مادر دور شده و به واسطه این محرومیت نسبت به تمام مادران بدبین است  او فکر می‌کند تمام این محرومیت‌ها را سایر مادران برای او تهیه کرده‌اند. مردی از ثروت محروم است نسبت به تمام ثروتمندان خصومت می‌ورزد و با این عقده‌های روانی نمی‌تواند کسی را دوست بدارد. در سالهای متمادی این عقده‌ها با هم ترکیب شده و به صورت دیگر جلوه می‌کند.}1

ارجاعات:
1ـ کتاب: انگیزه های روانی(اصول روانشناسی)/ ژان پل سارتر/ انتشارات فرخی ، تهران/ ص ۲۶۲ و ۲۶۳